Trăng Sáng Cuối Cùng Chiếu Rọi Ta

7.

Tối đó, sau khi rửa mặt xong, Toàn nhi đã sớm lên giường ngủ.

Ta ngồi bên bàn dệt vải, còn Hằng nhi thì vẫn chưa chịu đi ngủ, hình như trong lòng còn nhiều suy nghĩ.

Nó ngồi cạnh ta nhìn một lúc rồi lên tiếng: “Mẫu thân, ngọn đèn này mờ quá, sao người không đốt thêm vài cây nến nữa?”

Vừa nói xong, nó liền hối hận.

Câu nói quá đường đột - mãi sau nó mới nhớ ra, với tình cảnh nhà ta bây giờ, đốt nhiều nến là chuyện xa xỉ.

Nó khẽ xoa tay, lúng túng nói: “Mẫu thân, con nói sai rồi.”

Ta khẽ lắc đầu: “Con không sai, sự thật là vậy… mẫu thân đúng là không đốt nổi nhiều nến.”

Hằng nhi muốn gần gũi ta hơn, liền đề nghị: “Hay là… tối quá thì thôi, sáng mai người hãy dệt tiếp.”

Ta lại lắc đầu: “Sáng mai mẫu thân còn phải đi bán đậu hũ. Trước khi đi sẽ nấu sẵn bữa sáng để ủ ấm trên bếp, con dậy nhớ rửa mặt cho muội muội, bới cho con bé một bát cơm.”

Đợi đến lúc chúng thức dậy, e là ta đã sớm ra khỏi nhà rồi.

Phải dậy từ canh năm, đẩy xe hàng rong khắp ngõ hẻm từ khi trời còn chưa sáng rõ, đến khi bán hết mới được về.

Thấy ta vất vả như vậy, Hằng nhi muốn nói gì đó rồi lại nuốt xuống.

Nó không nói, nhưng ta hiểu.

Nó muốn tiếp tục học - Toàn nhi khi ăn cơm từng nói nhỏ với ta: “Ca ca biết rất nhiều chữ, học giỏi lắm đó!”

Nó muốn đến tư thục, nhưng cũng biết hoàn cảnh hiện tại không kham nổi.

Năm mươi lượng bạc - với người giàu, chỉ đủ ăn chơi vài bữa; nhưng với dân nghèo, mười lượng là đủ nuôi cả nhà một năm.

Một tư thục đàng hoàng ít nhất mười lượng một năm, thêm giấy bút mực nghiên… cộng cả lại mỗi năm tốn không dưới mười lăm lượng.

Chưa kể tiền cơm trưa trước cổng học đường, cũng tốn thêm hai lượng.

Tính ra năm mươi lượng cũng chỉ đủ học hai ba năm.

Nó nghĩ, thôi thì không học nữa, ở nhà chăm muội muội, đỡ đần ta phần nào.

Sau này lớn hơn chút, biết chữ rồi có thể xin làm tiểu đồng ở hiệu thuốc, giúp đỡ gia đình.

Nó nghĩ xong liền nói với ta: “Mẫu thân, người đợi con vài năm nữa, đợi muội biết ở nhà một mình thì con đi học nghề ở hiệu thuốc, nghe nói làm việc ở đó cũng có tiền.”

Ta lắc đầu, khuyên: “Làm tiểu đồng chỉ được bao cơm ba bữa, muốn có tiền phải làm ít nhất ba năm mới được, mà mỗi tháng cũng chỉ tầm năm trăm văn. Còn nếu con chịu học tiếp, sau này thi đỗ, kiếm được đâu chỉ năm trăm văn một tháng? Việc học tư thục, con chờ ta vài hôm, để ta tính.”

Từ lúc biết được có thể đón các con về, ta đã bắt đầu nghĩ đến chuyện này.

Ta nuôi con không nổi, nhưng có người sẽ nuôi được.

Hằng nhi bán tín bán nghi, khẽ gật đầu.

Nó nghĩ: nếu được học thì tốt, nếu không… cũng không trách ta, vì đã thấy ta dốc hết sức rồi.

Nửa đêm, nó bị buồn tiểu tỉnh dậy, định ra ngoài.

Trong nhà tối om, vừa nhấc chân đã đạp trúng vật gì mềm mềm.

Dụi mắt nhìn kỹ - là ta đang nằm dưới đất.

“Mẫu thân, sao người lại ngủ dưới đất? Chăn cũng mỏng quá, mau dậy đi!”

“Không sao, ta da dày thịt thô, không thấy lạnh.” Ta bị nó đánh thức, rút người lại một bên, nói: “Con muốn đi vệ sinh à? Mặc thêm áo ấm vào kẻo cảm lạnh.”

Hằng nhi không nói gì, đi vội ra ngoài.

Ta châm nến để soi sáng cho nó quay lại.

Dưới ánh nến lờ mờ, ta thấy vành mắt nó đỏ hoe.

Đợi nó ngủ say, ta khẽ mở cửa, bắt đầu ngày mới - phải đi làm đậu hũ rồi…

Nhưng thực ra Hằng nhi vẫn chưa ngủ.

Nó giả vờ ngủ, sợ ta lo.

Thấy ta rời giường nửa đêm, nó tò mò bám theo, phát hiện ta đang xay đậu.

Cối đá là của cả xóm dùng chung, ban ngày đông người nên ta chỉ có thể tranh thủ ban đêm.

Cối đá cũ kỹ, lại nặng nề, đẩy không bao lâu, trán ta đã đầy mồ hôi.

Hằng nhi đứng một bên nhìn, cuối cùng không chịu nổi: “Mẫu thân, để con giúp người đẩy!”

Ta xua tay: “Ngủ đi con, con còn phải lớn, đừng lo. Yên tâm, chẳng mấy nữa chúng ta sẽ không cần sống khổ thế này đâu.”

Nó không tin, cương quyết: “Người lừa con! Người không ngủ thì con cũng không ngủ!”

Ta nói không lại, đành để nó giúp một lúc.

Nhưng nó vốn quen sống sung sướng, đẩy được mấy vòng tay đã đỏ ửng, hơi sức cũng cạn.

Cuối cùng phải quay về nghỉ.

Chưa bao lâu nó lại ra, bảo muốn giúp ta nấu sữa đậu, ép đậu hũ.

Đứa nhỏ này thật ấm lòng, khiến ta vừa xót xa vừa vui mừng.

Lúc đó ta mới thật sự nhận ra… mình không còn cô độc chống chọi với cuộc đời nữa.

Hằng nhi và Toàn nhi…

Tựa như vầng trăng sáng… sẽ luôn bên ta, trong đêm tối giá lạnh.

8.

Sáng hôm sau, ta bán xong đậu hũ về nhà thì chúng đã dậy.

Toàn nhi ngồi trên giường sưởi, khoác chăn uống cháo, gương mặt đỏ ửng vì hơi nóng.

Còn Hằng nhi thì ở ngoài sân, bắt chước ta nhóm lửa, cả mặt lem nhem tro đen, trông như chú mèo nhỏ.

Dù bản thân lấm lem, nó vẫn chăm muội muội chu đáo.

Thấy ta về, Toàn nhi vui vẻ đưa bát cháo đang uống dở, mắt long lanh: “Mẫu thân, uống cháo!”

Ta mỉm cười: “Mẫu thân ăn sáng rồi, hai con cứ ăn đi. À đúng rồi, hôm nay mẫu thân mua được miếng thịt, để đi hầm lên, hầm nhừ mới ngon!”

Trên đường qua chợ, nghĩ hai con đang tuổi lớn, ta không kiềm được, mua một miếng thịt ba chỉ nhỏ.

Thịt ba chỉ béo ngậy, cho thêm đậu hũ còn lại, cùng nửa bắp cải thừa trong bếp - cho hết vào nồi, bốc mùi thơm nghi ngút.

Hằng nhi viết chữ ngoài sân bằng gậy thấm nước, xong liền vào bếp giúp ta nhóm lửa: “Mẫu thân, người dạy con đi! Từ nay chuyện bếp núc cứ giao cho con, con khỏe mà!”

Nó mới mười tuổi, còn nhỏ lắm.

Ta không cho nó làm nhiều: “Không được, tay con mềm thế này là để cầm bút viết, không phải để nấu bếp. Đông thế này mà tay nứt nẻ, thì sao viết chữ được?”

Nó nghĩ ngợi rồi nói: “Không sao đâu… con học trễ vài năm cũng được. Đợi nhà mình khá hơn rồi học cũng chưa muộn. Mẫu thân đừng vay mượn gì chỉ để cho con đi học.”

Vay tiền?

Thời buổi này, triều đình đánh giặc liên miên, dân chúng ai cũng khó khăn, ai mà có tiền cho ta mượn.

Ban đầu ta định giấu nó, nhưng nghĩ lại - nó sắp lớn rồi, chuyện này nên cho nó biết.

Ta hỏi: “Mẫu thân định tái giá, con thấy sao?”

Hằng nhi như lớn thêm vài tuổi sau một đêm.

Nó bị lạnh, khịt mũi rồi hỏi: “Người sẽ mang con và muội muội theo chứ? Chỉ cần người mang chúng con theo, thì con đồng ý.”

Ta bật cười: “Không sợ ta là người mẫu thân xấu xa, cưới rồi sẽ giống phụ thân con, bỏ rơi hai đứa sao?”

Mắt nó đỏ hoe, kiên định lắc đầu: “Người không giống ông ấy. Từ thẩm đã nói hết với con rồi - những năm qua người ở lại trong thành là vì con và muội muội. Nếu không, người đã về quê từ lâu rồi… Con xin lỗi, đã từng hiểu lầm người…”

Lại khóc nữa rồi!

Ta nhẹ tay lau nước mắt cho nó, dịu dàng nói: “Đừng khóc nữa, nghe mẫu thân nói chính sự. Mẫu thân định lấy một vị quân gia, họ Chu. Nghe bảo là tiểu quan, hơn mẫu thân chục tuổi nhưng chưa tới bốn mươi. Ông ấy là đồng hương, nhà cũng tạm ổn. Thê tử mất sớm, để lại một con gái và một con trai. Con gái năm ngoái đã xuất giá, con trai mười bốn tuổi, hơi nghịch, cần người dạy dỗ.”

“Ông ấy muốn cưới mẫu thân đã nửa năm, nhưng vì trước đây mẫu thân không định ở lại thành nên chưa đồng ý. Hôm nay ra chợ lại gặp, ông ấy vẫn muốn cưới. Ông bảo nếu mẫu thân bằng lòng, có thể dẫn hai đứa theo. Nhà ông ấy rộng, mỗi người sẽ có phòng riêng.”

“Nếu con thấy được, mẫu thân sẽ gật đầu. Còn nếu con không muốn… mẫu thân sẽ không cưới. Mọi chuyện, nghe theo con.”

9.

Hằng nhi im lặng suy nghĩ một hồi lâu, sau đó mới ngẩng đầu lên hỏi ta: “Mẫu thân, người định gả cho ông ấy… là để con được đi tư thục sao?”

Ta không phủ nhận, khẽ gật đầu, chuyện này sớm muộn gì nó cũng sẽ biết.

Nếu ta chỉ có một mình, thì sống sao cũng được.

Chỉ cần có cơm ăn, có chỗ để trú thân, ta đã mãn nguyện.

Nhưng hai đứa nhỏ thì không được.

Chúng còn quá nhỏ, chưa từng nếm phải khổ sở, còn tương lai dài phía trước… ta không thể để tiền đồ của chúng bị hủy hoại trong tay mình.

Hằng nhi phải được học hành, phải thi đỗ Trạng nguyên!

Còn Toàn nhi, không thể như ta năm đó, vì nghèo mà hồ đồ gả đại - ta mong con bé cũng được đến trường, có thể gả cho người xứng đáng.

Vì thế, vì chúng, ta quyết định thử lại một lần - thử tin tưởng một người, thử dựa vào một người mà sống.

Dù sao ta đã hết cách rồi, nếu chỉ dựa vào bản thân, ta không thể nuôi chúng một cách tử tế.

Ta không đủ năng lực.

Ta đã cùng đường… đành đặt cược vào một người nam nhân tốt.

Hằng ca nhi trầm mặc một lúc rồi nói: “Vậy… con có thể gặp ông ấy được không? Người không thể lại gả cho một kẻ như phụ thân con nữa. Lần này, để con xem giúp người!”

Ta bật cười khúc khích, thấy nó như một tiểu đại nhân vậy.

Nhưng ta vẫn gật đầu: “Được, lát nữa ta dẫn ông ấy về nhà, cho con xem thử.”

Chiều hôm sau, ta dẫn Chu đại ca về nhà.

Ông ấy thân hình vạm vỡ, nhưng không hề xấu xí, ngược lại trông rắn rỏi và khỏe mạnh.

Lúc đến, ông mang theo cả đống bánh trái mà bọn trẻ thích ăn - người thô nhưng lòng lại tinh tế.

Vừa thấy Hằng nhi, thấy thằng bé sạch sẽ nho nhã, Chu đại ca liền đưa túi ô mai ra: “Này, ăn đi, ngọt lắm đấy!”

Hằng nhi đón lấy, ánh mắt vô thức dừng lại ở những vết chai và sẹo trên bàn tay ông.

Lần đầu tiên nó ý thức được - chiến trường hung hiểm nhường nào, người nam nhân trước mắt có thể sống sót trở về, hẳn là anh hùng trải trăm trận.

Chu đại ca tưởng nó ghét mấy vết chai tay, liền xấu hổ cười: “Ta là kẻ thô lỗ, con đừng sợ. Bọn ta đánh giặc đều như vậy, không phải cố ý dọa con đâu.”

Hằng nhi cảm nhận được thành ý, liền ăn một quả ô mai, còn đưa một quả cho muội muội.

Chu đại ca không xem nó là trẻ con, nói chuyện rôm rả: từ phong cảnh biên cương đến chuyện đánh trận sống còn.

Ông còn nói mình đã dành dụm được một khoản lớn, nếu ta chịu gả, sẽ giao hết cho ta giữ.

Ngay cả khi ông có chết ngoài biên cương, ta và các con cũng không phải chịu đói chịu rét.

Hằng nhi lặng lẽ ngắm ông thật lâu, bỗng nghiêm túc rót cho ông một chén trà: “Sau này, chỉ cần ông tốt với mẫu thân con… con sẽ chịu làm con ông.”

Chu đại ca nghe vậy thì mắt sáng rực.

Nghe đồn đứa nhỏ này ương bướng, ông cứ nghĩ sẽ khó hòa hợp, không ngờ lại ngoan đến thế - so với thằng con ruột ở nhà thì đúng là một trời một vực.

Ông vội gật đầu, mừng rỡ đáp: “Vậy coi như nói xong rồi nhé! Ta làm phụ thân con, con làm con ta, yên tâm… chuyện trường lớp của con, ta lo hết. Tối đa hai ngày, sẽ có tin chắc chắn.”

Nói rồi ông nhét cho ta một tờ ngân phiếu, dặn dò: “Mua thêm quần áo và đồ ăn ngon cho bọn nhỏ. Đừng để chúng lạnh hay đói, đừng tiếc tiền giùm ta. Hai ngày nữa có tin từ thư viện, ta sẽ chính thức đến cầu thân, định ngày cưới.”

Ta gật đầu, tiễn ông đến cửa.

Ngoài trời đang lất phất tuyết.

Ông quay lại, sợ ta lạnh, bảo ta mau vào, rồi cười lớn: “Chờ ta đến cưới nàng!”

Ông ấy thẳng thắn, không quanh co như thế tử năm xưa.

Về đến nhà, mở ngân phiếu ra mới phát hiện - là một trăm lượng!

Quá hào phóng!

Ông không sợ ta cầm tiền rồi đem con bỏ trốn hay sao?

Hằng nhi thấy vậy, nói: “Mẫu thân, ông ấy tốt hơn phụ thân con.”

Ta gật đầu: “Đương nhiên, phụ thân con là tệ nhất rồi, ai cũng tốt hơn hắn.”

Nếu đã xuất giá lần nữa, ta nhất định không lấy người như thế tử - nhu nhược, ích kỷ.

Ta muốn gả cho người như Chu đại ca - chống trời đỡ đất, có thể che chở cho ta.